Отправились в кулинарную столицу Полесья, чтобы узнать секретный рецепт ее самого пикантного блюда

Смаката! За мотальскімі флякамі мы накіраваліся ў кулінарную сталіцу Палесся

Калi вы лiчыце, што пазналi ўсе смакi беларускай кухнi, адпраўляйцеся на поўдзень Брэстчыны. Сапраўдныя гастранамiчныя адкрыццi чакаюць у аграгарадку Моталь Iванаўскага раёна, знаёмага многiм ласунам знакамiтым фестывалем «Мотальскiя прысмакi». Але сярод дзясяткаў вiдаў каўбас, паляндвiц i духмянага хлеба тут ёсць адна неверагодна каларытная страва, здольная ашаламiць нават самага патрабавальнага гурмана, — мотальскiя флякi. Каб здзiвiць вас, мы накiравалiся ў кулiнарную сталiцу Палесся.

Спыняюся каля акуратнай вясковай хаты. Адразу вiдаць, што тут жыве дбайная гаспадыня. Кветнiкi пад вокнамi, дворык дагледжаны, а на ганку, як у казцы, сядзяць важныя пухнатыя каты. Вядома, яны акружаны тут шчырым клопатам i ласкай.

Сустракае мяне Вольга Собалева — жанчына з добрымi вачыма i моцнымi працавiтымi рукамі. Гэтая дасцiпная кабета працуе вартаўнiцай у ААТ «Агра-Моталь», а вольны час аддае кулiнарыi. Яна стаяла ля вытокаў знакамiтых «Мотальскiх прысмакаў», якiя нараджалiся як сцiплы местачковы кулiнарны фэст, а ператварылiся ў вядомы нават за межамi краiны. На працягу свята, згадаем, тут праводзяцца майстар-класы па прыгатаваннi самых адмысловых страў. Да Вольгi Iванаўны заўжды чарга збiраецца.

Але вяртаемся да нашага далiкатэсу з каровiнага страўнiка (рубца).

— Флякi — страва з вялiкай гiсторыяй, — распавядае гаспадыня. — Кажуць, яшчэ ў XIV стагоддзi iх любiў сам кароль Ягайла, а ў рамане Булгакава «Майстар i Маргарыта», памятаеце, афiцыянт абвяшчаў: «Фляки господарские». У нашых краях гэта была не проста ежа, а важны пачастунак — яго падавалi дарагiм гасцям у глiняных збаночках. I бабуля мая гатавала iх не як штодзённую страву, а як нешта асаблiвае. Я таксама гатую іх з павагай да традыцыi.

— Варыць рубец трэба 6 — 8 гадзiн, пакуль не стане мякенькiм. Я заўжды купляю многа, дзесяць кiлаграмаў звару i, расклаўшы па пакецiках, адпраўляю ў маразiльнiк... Захацелася далiкатэсу цi госцi прыйшлi — пачастунак хутка з'явiцца на стале.

Гаспадыня бярэ патэльню, ставiць на агонь, кiдае важкi кавалак масла:

— Кладзём не шкадуючы — шмат яго трэба, каб наварыста было. Соль — я ўжо прысалiла пры варцы, таму цяпер трохi. А вось каляндра ў мяне свая, з агароду. Яе таксама не шкадую — кiдаю ад душы. Адпраўляем да флякаў цёртую сырую моркву. Смажым, дадаючы вадзiцы, каб страва пратушылася. Хвiлiн дзесяць — i можна частавацца.

Пакуль флякi тушацца, Вольга расказвае пра сябе. Яна нарадзiлася ў Моталi. Калi была ў пятым класе, памёр бацька, i сям'я паехала ў Бабруйск. А потым замуж выйшла — i ў 1989‑м назад вярнулася.

— Родная вёска сустрэла зусiм iншай! Цэнтр перабудавалi, упрыгожылi кветкамi, магазiны новыя, асфальт, плошча, фантан. Як я з'язджала, Дом культуры толькi будавалi, а пра царкву i гаворкi не было. На вулiцах такiя лужыны стаялi, што мы, дзецi, у iх купалiся!

Пасля дэкрэтнага водпуску кiнула работу, пачала гандляваць. У калгасе загадчыцай склада была, экспедытарам. На пенсiю выйшла — пасядзела чатыры месяцы дома i зноў папрасiлася ў гаспадарку вартаўнiком.

Пытаюся пра любоў да кулiнарыi.

— Бабуля мая з бацькавага боку на ўсю вёску пiрагi пякла — на вяселлi, на святы. I бацька талент меў. Картоплю пасмажыць ды соусу нейкага нашаманiць так, што язык праглынеш. Так што кухарства — талент сямейны. А дачка мая, дарэчы, поварам у Брэсце працуе. I сын выдатна гатуе, пашанцавала нявестцы.

— Можна з аржаным хлебам, з бульбай цi проста са смятанай. У нас у Моталi часцей за ўсё ядуць з хлебам: мачаеш скарыначку ў гэтую падлiўку… Смаката! I самы цымус — калi флякi гарачыя, прама з патэльнi, калі масла яшчэ шыпiць.

Пакуль я смакую чаканне дэгустацыi, гаспадыня расказвае жартаўлiвую гiсторыю:

— Сабралiся мы з дзяўчатамi ў рэстарацыi пасядзець, чыста бабскiм гуртком. Замаўляем флякi — там жа iх з юшкай падаюць. Ну i добра так налiваюць, а мая сяброўка вельмi любiць флякi. I вось вырашыла яна расцягнуць сваю гастранамiчную асалоду. Юшку пасёрбала, а самае смачнае пакiнула, каб пакаштаваць пасля танцаў. I як жа разгубiлася, калi са стала знiкла мiска. Пайшла на кухню… З гумарам да яе аднеслiся афiцыянты: вярнулi i дабаўкi далi. Флякi — гэта наша ўсё…

Я ўсмiхаюся. А Вольга дадае:

— А галоўны iнгрэдыент кожнай стравы — любоў. Калi няма настрою, нiчога не выйдзе. На сваю кухню панурай не заглядваю, заўсёды ўзнёслая, затое i атрымлiваецца смачна заўжды.

I сапраўды, нашы флякi ўдалiся на дзiва cмачныя. Прызнаюся, быў у мяне пэўны недавер да галоўнага iнгрэдыенту — страўнiка каровы…

Трэба рабiць высновы: сапраўдная гаспадыня, пэўна, i з сякеры зробiць эталон смаку. Наша страва пiкантная, але вартая вашай увагi.

♦ масла вяршковае — 100 — 150 г (не шкадуйце);

♦ соль — па гусце (нашы былi прысолены пры варцы);

♦ каляндра — 1 — 2 ч. л.;

♦ морква — 2 — 3 шт. сярэдняга памеру;

♦ вада — 50 — 100 мл (трохi, каб пратушыліся).

Як р абiць

Страўнiк трэба варыць 6 — 8 гадзiн, пакуль не стане мякенькiм, старанна пачысцiць, нарэзаць палосачкамi, якiя трэба смажыць на вяршковым масле (можна з любiмымi спецыямi). Тушым нашу страву з дабаўленнем вады 10 хвiлiн. yakovleva@sb.by

Ад аўтара. Кулiнарныя традыцыi якой мясцовасцi выклiкаюць асаблiвую цiкавасць у вас, паважаныя сябры «Сельской газеты»? Дасылайце прапановы на электронную пошту yakovleva@sb.by . А таксама арыгiнальныя рэцэпты народнай кухнi, што вартыя заняць месца на стале нашых падпiсчыкаў i чытачоў. Смачна есцi i да новых сустрэч!